2020 Mart’ında Türkiye’de ofislerin kapandığı hafta, e-Devlet kapısı günde 1,5 milyon işlem rekorunu kırdı. Altı yıl sonra bu tablo köklü biçimde değişti; ancak değişim beklendiği kadar doğrusal olmadı.
Rakamlarla 2020-2026 Dönemi
Dijital Dönüşüm Ofisi ve TÜİK verilerine göre, e-Devlet kayıtlı kullanıcı sayısı 2020 başında yaklaşık 45 milyon iken 2024 sonunda 73 milyonu aştı. Pandemi döneminde aylık aktif kullanıcı yüzde seksen artarken, 2022-2024 döneminde bu artış yüzde on beş ile yirmi bandında daha ölçülü seyretti. Ani sıçrama kalıcıydı ama büyüme ivmesi normalize oldu.
En Çok Kullanılan Hizmetler Hangileri?
2024 itibariyle işlem hacminde ilk üç sıra: SGK hizmetleri (emeklilik sorgusu, prim dökümü), tapu ve kadastro belge sorgulama ve vergi borcu sorgulama. E-okul ve ÖSYM başvuruları ise mevsimsel zirve yapıyor. İlginç olan: adrese dayalı kayıt işlemleri gibi basit ama sık gerçekleştirilen işlemler, belge sayısı bakımından listeyi domine ediyor.
Kırsal-Kent Uçurumu Daraldı mı?
TÜİK’in Hanehalkı Bilişim Araştırması 2024 verilerine göre, internet kullananlar arasında e-Devlet hizmetinden yararlananların oranı kentlerde yüzde seksen üçe ulaşırken kırsal alanlarda yüzde elli yedide kaldı. Fark kapanıyor; ancak hâlâ önemli bir uçurum var. Nüfus yoğunluğu az olan illerde mobil erişim altyapısının yetersizliği baş etken olarak öne çıkıyor.
E-İmza ve KEP Kullanımı Neden Yavaş Yayıldı?
E-Devlet kullanımı patladı ama e-imza kullanıcı sayısı 2024’te yalnızca 7 milyon bandında kaldı. Bunun üç nedeni var: yıllık yenileme maliyeti (yaklaşık 300-500 TL), kurulum karmaşıklığı ve kurumların hâlâ ıslak imza talep etmesi. KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) ise hukuki süreçlerde zorunlu hale gelmesine rağmen bireysel kullanımı oldukça sınırlı.
Mobil Uygulama mı, Tarayıcı mı?
- 2024’te e-Devlet erişiminin yüzde altmış yedisi mobil cihazdan gerçekleşti.
- E-Devlet mobil uygulaması App Store ve Google Play’de en çok indirilen kamu uygulaması konumunda.
- Ancak yaşlı kullanıcılar ve görme engelliler için erişilebilirlik sorunları hâlâ çözüm bekliyor.
- Biyometrik giriş (yüz tanıma / parmak izi) seçeneği 2023’te eklendi; kullanıcı kabulü hızla yükseldi.
Kamu Kurumlarının Dijitalleşme Hızı Farklı
E-Devlet platformu teknik olarak gelişse de arka planda kurumsal veri entegrasyonu tamamlanmış değil. Bir kullanıcının nüfus belgesi anında alınabiliyor; ancak aynı kullanıcının ikamet adres değişikliğini bazı kurumlarda hâlâ fiziksel başvuruyla bildirmesi gerekiyor. Bu tutarsızlık, kullanıcı deneyiminin en büyük kırılma noktası olarak öne çıkıyor.
Siber Güvenlik ve Veri Güveni
2022-2024 döneminde Türkiye’de birden fazla kamu veri sızıntısı iddiası gündeme geldi. Bu olaylar her seferinde e-Devlet kullanım oranında kısa süreli düşüşe neden oldu; ancak etki geçici kaldı. Dijital Dönüşüm Ofisi’nin zero-trust mimari çalışmaları sürmekte; bütçe tahsisi 2025’te önceki yıla göre yüzde kırk artırıldı.
2030 Hedefleri Gerçekçi mi?
Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi’nin 2030 planı; kamu hizmetlerinin yüzde seksenini tamamen çevrimiçine taşımayı, e-imza kullanıcı sayısını 20 milyona çıkarmayı ve yapay zeka destekli chatbot entegrasyonunu öngörüyor. Kullanıcı tabanı büyüme hızı dikkate alındığında bu hedefler iddialı ama ulaşılabilir; asıl engel teknik kapasite değil, kurumlar arası veri entegrasyonu ve kullanıcı güveni.